काठमाडौं –नेपाल भौगोलिक रुपमा सानो देश भएता पनि भूगोल, जातजाति तथा भाषाभाषीको विशाल विविधता भएको देश हो । यसैको उदाहरण हो, १ सय २५ जात जाति तथा १२३ भाषाभाषीलाई लिन सकिन्छ । ती १२५ जातजाति मध्ये दलित भित्रका २६ जातहरु पनि पर्दछन् । नेपालका यस्तै जातजाति तथा भाषाभाषी तथा उनीहरुको
सुदर्शन अर्याल विकास सबैको प्रिय शब्द हो । गोरेटो बाटो जति सबै मोटरबाटो बने हुन्थ्यो भन्ने चाहना हामी सबैको हुन्छ । तर, त्यही विकासले कतिपयको पुर्ख्यौली र जातीय पहिचानसँग जोडिएका कामहरु चौपट बनाइरहेको हुन्छ । यस्तै भइरहेको छ- भेँडाको उनबाट बनेको राडीपाखी बोक्ने गुरुङहरुलाई । लेकको जडीबुटी बोकेर पहाड र्झने
हाम्रो देशको संविधान मात्र पानामा सिमित भइदियो हाम्रो देशका नेतालाई राजधानी मात्र देश भइदियो। शासकहरु लाई मनपरी जहाँ जे गर्दा नि यहाँ सहि गलत नछुटाई एकोहोरो ताली बजाउने जनता भइदियो। संविधान ल्यायौ भनी गर्वगर्दै हिँड्नुहुन्छ उहाँहरु एकपक्षले दीप प्रज्वलन अर्कोतिर कालो दिन भइदियो। कानुन नै खोज्नुपर्ने यहाँ घोर अन्याय हुँदापनि
हिन्दूहरुका आराध्यदेव श्री कृष्णको जन्मोत्सव सम्पूर्ण हिन्दूजगतमा धूमधामका साथ मनाइँदैछ । नेपालमा पनि खस–आर्यको साथै अरुको लहैलहैमा अर्थ नपाई गोविन्द गाउने पुर्ख्याैली संस्कार पाएका अज्ञानी जनजाति, दलित, मधेशी आदिले समेत सो उत्सव तँछाड्मछाड् गर्दै मनाउँदैछन् । तर कालिगढले कल्पना गरेर गढ़ेका अति सुन्दर मूर्ति र कलाकारले लेखेका तस्वीरहरु सिंगारेर त्यसको
उठौं नेपाली अब जातभन्दा माथी ! विभेद्को खाडल पुर्न तयार होउ साथी !! जातभन्दा माथी उठौं,मान्छे भएर सोचौं ! जात व्यवस्था मासी समानता खोजौं !! तिम्रो मेरो जात जोख्ने छैन मानापाथी !!! विभेद्को खाडल पुर्न तयार होउ साथी !!!! ००००० जात व्यवस्था मास्ने कुरा गर्दा ढुंगा जस्तो सारो नवन्नु !
राजकुमार हिङमाङ उपलब्धि र चुनौती- २००३ सालदेखि थालिएको दलित आन्दोलनले सात दशक पार गरिसकेको छ । यति लामो यात्रामा ठूला–साना उपलब्धि हासिल पनि भएका छन् । उदाहरणका लागि— एक, दलितहरूबीच देशव्यापी रूपमा संगठित हुनुपर्ने चेतना गुणात्मक रूपमा बढेको छ र तिनीहरू जेजस्ता संगठनमा भए पनि एकजुट भएका छन् । दुई, दलित विषय नेपालको
गरिबी एक अभाव र विभेदकारी शब्द तथा संरचना हो । गरिबीले संसारका अधिकाम्स मानिसहरू विभेद र असमानतामा बाच्न बाध्य छन । गरिबीकै कारण संसारमा सामाजिक अपराधहरु पनि बढ्दैछन् । गरिवीका आफ्नै खालका विशेषता र भोगाइहरू छन् । गरिबी कुनै पनि जात,वर्ण,वंशको त हुँदैन तर यसको असर समाजमा सबैभन्दा तल रहेका
जीवन परियार ‘नेपाल ४ वर्ण ३६ जातको साझा फूलबारी हो ।’ भन्ने भनाई आधुनिक इतिहासका प्रर्वतक भनेर चिनिने पृथ्विनारायण शाहको हो । पृथ्वी नारायण शाहको जीवनको अन्त्यतिर वि.स. १८३१ मा नुवाकोटको शेर दरबारमा सबै भारदारहरुलाई २/३ दिनसम्म विभिन्न दिव्योपदेश दिएका थिए । जसमध्ये नेपाल चार वर्ण छत्तिस जातको साझा फूलबारी
सुशील विके काठमाडौं : महिला र मतवालीहरुको रक्षा हुनुपर्दैन ? उनीहरुलाई ज्ञान चाहिदैन र ? उनीहरुलाइ जनै किन नदिएको त ? म पूर्विय दर्शनको अध्ययन गरिरहेको हुँदा यसमा भएका राम्रा कुराहरुलाइ गर्वका साथ विश्वव्यापी गराउनुपर्छ र यहाँ भएका गलत कुराको कडा विरोध गरि अन्त्य गर्नुपर्छ भन्ने मान्यता राख्दछु । म
सन्तोष परियार नेपालमा कानुनी शासन छ भने शीतल निवासबाट एक किलोमिटर र बालुवाटारबाट दुई किलोमिटर दूरीमा रहेको शिक्षण अस्पतालमा तीन वर्षदेखि किन बेवारिस लडिरहेको छ अजित मिजारको लास ? दलितले किन कुटिनुपर्छ इनार वा चुलो छोएको निहुँमा अनि किन मारिनुपर्छ प्रेम गरेको निहुँमा ? २०४० सालको दशकमा जन्मिएको हाम्रो पुस्ताले राजा ज्ञानेन्द्रको