डा. भीम बहादुर रावल (जन्म: २०१२ मंसिर २१, अछामको साँफेबगर) नेपालका एक प्रमुख वामपन्थी राजनीतिज्ञ हुन्। उनी राजनीति शास्त्रमा पीएचडी गरेका छन् र सुदूरपश्चिम प्रदेश (विशेष गरी अछाम) मा लामो समयदेखि प्रभावशाली नेताका रूपमा चिनिन्छन्। उनी कडा बोली र राष्ट्रियता, राष्ट्रिय हित जस्ता मुद्दामा जोड दिने नेताका रूपमा चर्चित छन्।
राजनीतिक यात्रा (संक्षिप्त समयरेखा)
सुरुवात: २०३२ सालतिर विद्यार्थी जीवनदेखि नै वामपन्थी राजनीतिमा सक्रिय। २०४६/४७ तिर झलनाथ खनालको राजनीतिक सल्लाहकार बनेर औपचारिक यात्रा सुरु।
२०४८: अछाम-१ बाट एमाले उम्मेदवार, तर पराजित।
२०५१: अछाम-१ बाट सांसद निर्वाचित। मनमोहन अधिकारी सरकारमा पर्यटन, संस्कृति तथा नागरिक उड्डयन राज्यमन्त्री।
२०५५: गिरिजाप्रसाद कोइराला सरकारमा पर्यटन, संस्कृति, नागरिक उड्डयन तथा विज्ञान प्रविधि मन्त्री।
२०५६: चुनावमा पराजित।
२०६४: समानुपातिक सांसद। माधव नेपाल सरकारमा गृहमन्त्री (२०६६)।
२०७०: अछाम-२ बाट सांसद।
२०७२: पहिलो केपी ओली सरकारमा उपप्रधानमन्त्री तथा रक्षामन्त्री।
२०७४: अछाम-१ बाट सांसद निर्वाचित।
२०७८: एमाले महाधिवेशनमा केपी ओलीसँग अध्यक्ष पदमा प्रतिस्पर्धा गरे, तर हारे।
२०८१: पार्टी नीति विपरीत अभिव्यक्ति दिएको भन्दै एमालेले संगठित सदस्यता समेत नरहने गरी कारबाही। त्यसपछि मातृभूमि राष्ट्रिय जागरण अभियान गठन गरे।
२०८२: अभियानलाई नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (प्रचण्ड-माधव पक्ष) मा समाहित गरे। हाल नेकपाको स्थायी कमिटी सदस्य तथा सुदूरपश्चिम इन्चार्ज छन्। हालैको निर्वाचनमा अछाम-१ बाट नेकपाबाट उम्मेदवार बनेका छन्।
उनको यात्रा मुख्य रूपमा नेकपा एमाले मा ५०+ वर्ष बिताएपछि विभाजन र नयाँ अभियानबाट नयाँ पार्टीमा पुगेको छ।
उहाँले गरेका केही राम्रा कामहरू / योगदानहरू
डा. रावलका कामहरू मुख्य रूपमा नीतिगत, राष्ट्रिय सुरक्षा, क्षेत्रीय विकास र राजनीतिक स्थिरता मा केन्द्रित छन्। केही उल्लेखनीय:
राष्ट्रिय सुरक्षा र रक्षा क्षेत्र: रक्षामन्त्री हुँदा नेपाल सेनाको आधुनिकीकरण, राष्ट्रिय सुरक्षा नीति मजबुत बनाउने प्रयास। सेनाको योगदान (भूकम्प राहत, विपद् व्यवस्थापन) लाई प्रशंसा गरे।
गृह प्रशासन र शान्ति सुरक्षा: गृहमन्त्री हुँदा मधेस आन्दोलन, सुरक्षा चुनौती व्यवस्थापनमा भूमिका। राष्ट्रिय एकता र अखण्डतामा जोड।
पर्यटन विकास: पर्यटन मन्त्री हुँदा नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धन, नागरिक उड्डयन सुधारमा योगदान (विमानस्थल विस्तार, अन्तर्राष्ट्रिय उडान बढाउने नीति)।
सुदूरपश्चिम र अछामको विकास: सांसद/मन्त्री हुँदा अछाम र सुदूरपश्चिममा पूर्वाधार (सडक, स्वास्थ्य, शिक्षा), पिछडिएको क्षेत्र सुविधा, बजेट प्राथमिकता दिलाउन महत्वपूर्ण भूमिका। अछामलाई संविधानमा पिछडिएको क्षेत्र बनाउन योगदान।
राष्ट्रियता र वैदेशिक नीति: राष्ट्रिय हित, स्वाधीनता, सीमा सुरक्षा जस्ता मुद्दामा कडा धारणा राख्दै आए। अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको प्रतिनिधित्व (जस्तै: UN मा गरिबी/भोकमरीविरुद्ध बोले)।
राजनीतिक योगदान: एमालेमा उपाध्यक्ष, पार्टी एकता/विभाजनमा सक्रिय। हाल नयाँ कम्युनिस्ट पार्टीमा राष्ट्रिय जागरण र युवा पुस्तालाई जोड्ने प्रयास।
उनका कामहरू मुख्य रूपमा नीति निर्माण र नेतृत्व मा छन्, प्रत्यक्ष प्रोजेक्टभन्दा बढी क्षेत्रीय/राष्ट्रिय हितमा प्रभाव पारेका छन्। अछामेलीहरूले उनलाई जिल्लाको मजबुत आवाजका रूपमा हेर्छन्, तर हालका राजनीतिक परिवर्तनले विवाद पनि निम्त्याएको छ।
(साभार: गोविन्द जोशी)
